Χιμπατζήδες και Άνθρωποι: οι ρίζες της ηθικής μας

Ένα καταπληκτικό ντοκιμαντέρ παραγωγής 2021 των Arte TV και Deutsche Welle μας μεταφέρει, με τη βοήθεια των διάσημων πρωτευοντολόγων Jane Goodall, Frans de Waal και Volker Sommer, σε μια από τις τελευταίες μεγάλες ερημιές της δυτικής Αφρικής, τις ορεινές ζούγκλες της Νιγηρίας, από όπου παρουσιάζει πλάνα χιμπατζήδων στην άγρια ​​φύση. Τι μπορούμε να μάθουμε για … Continue reading Χιμπατζήδες και Άνθρωποι: οι ρίζες της ηθικής μας

Η εξέλιξη του SARS-CoV-2 18 μήνες μετά τη Wuhan

Για να προσδιορίσουμε τη δυναμική του κορωνοϊού SARS-CoV-2 και να κάνουμε μία πρόγνωση για την πανδημία COVID-19, θα πρέπει να ανατρέξουμε στην μέχρι τώρα εξελικτική πορεία του ιού σε όλο τον πλανήτη και να εξετάσουμε πώς η φυσική επιλογή «δημιούργησε» τα μολυσματικά στελέχη του και πού κατευθύνονται τώρα η μεταδοτικότητα, η νοσηρότητα και η αντιγονικότητά … Continue reading Η εξέλιξη του SARS-CoV-2 18 μήνες μετά τη Wuhan

Από τη βιβλιοθήκη του Κοσμοδρόμιου

Το καλοκαίρι είναι η εποχή που προσφέρεται για το πιο ευχάριστο και ξεκούραστο διάβασμα. Από τη βιβλιοθήκη μας επιλέγουμε 10+1 βιβλία αποκλειστικά για τoν άνθρωπο και την εξέλιξή του. Τα περισσότερα είναι μεταφρασμένα στα ελληνικά, με εκλαϊκευμένο ύφος γραφής, για να μπορεί να τα διαβάσει κάθε ενδιαφερόμενος, όση βιολογία κι αν ξέρει ή δεν ξέρει! … Continue reading Από τη βιβλιοθήκη του Κοσμοδρόμιου

Dragon Man: Νέο είδος ανθρώπου ή ένας Denisovan αυτοπροσώπως;

Στο προσκήνιο της μελέτης της καταγωγής του ανθρώπου έχει μπει δυναμικά εδώ και μερικά χρόνια η Ασία, με διάφορα αταξινόμητα απολιθώματα του παρελθόντος να συμπληρώνουν σιγά-σιγά μεγάλο μέρος από το παζλ της εξέλιξής μας. Επίκεντρο αυτής της τάσης είναι η Κίνα, η αναδυόμενη υπερδύναμη στο χώρο των επιστημών και σίγουρα της Παλαιοανθρωπολογίας. Ένα εντυπωσιακό απολίθωμα … Continue reading Dragon Man: Νέο είδος ανθρώπου ή ένας Denisovan αυτοπροσώπως;

Με τα μάτια των ανθρωπολόγων

Το KOSMODROMIO αλίευσε από το διαδίκτυο τις ομιλίες δύο πολύ γνωστών ανθρωπολόγων, της Louise Leakey και του Jean-Jacques Hublin. Η L. Leakey, μέσα από την πλατφόρμα TEDx, μιλάει σε μία ανοιχτή διάλεξη για την οικογένειά μας, τους Ανθρωπίδες, κάνοντας αναφορά σε κομβικά απολιθώματα ανθρώπων, ενώ ο J.J. Hublin, μέσα από την πλατφόρμα LATEST THNKING, δίνει … Continue reading Με τα μάτια των ανθρωπολόγων

200 Χρόνια μετά το 1821

Η εικόνα της έξοδου του Μεσολογγίου είναι εκείνη που αποδίδει, όσο καμμία άλλη, την αγωνία και τη μοναδικότητα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, μίας εξέγερσης για το ακατόρθωτο. Ελευθερία ή θάνατος. Με αφορμή τα 200 χρόνια από τότε, το Κοσμοδρόμιο ανοίγει μία παρένθεση -εν είδει αφιερώματος- και δημοσιεύει μία σύντομη ανάλυση συνθηκών και γεγονότων που … Continue reading 200 Χρόνια μετά το 1821

Το μεγάλο ταξίδι της Εξέλιξης

Μία ενδιαφέρουσα διάλεξη τριών εξαίρετων πανεπιστημιακών παρουσίασε η Πανελλήνια Ένωση Βιοεπιστημόνων, σε συνεργασία με το Πειραματικό Γυμνάσιο & Λύκειο Ρεθύμνου (Πανεπιστήμιο Κρήτης), στα πλαίσια διαδικτυακής ημερίδας για την ημέρα Δαρβίνου 2021. Οι ομιλητές εξηγούν απλά και κατανοητά την εξελικτική θεωρία (Λευτέρης Ζούρος), τις παρανοήσεις της (Σπύρος Σφενδουράκης) και την καταγωγή του Homo sapiens (Νίκος Πουλακάκης). … Continue reading Το μεγάλο ταξίδι της Εξέλιξης

Η φιλοσοφία της επιστήμης στα χρόνια της πανδημίας

Οι ανθρώπινες κοινωνίες του υπερβολικού συγχρωτισμού δεν είναι προσαρμοσμένες  στο να αντιμετωπίζουν μία πανδημία, γεγονός που αποτυπώνεται στον επιστημονικό αναλφαβητισμό των ημερών μας, όσο παράδοξος κι αν ακούγεται αυτός. Άνθρωποι και κυβερνήσεις αρνούνται αλαζονικά και πεισματικά να κατανοήσουν, οι μεν τις σχέσεις τους με τον φυσικό κόσμο, οι δε τη σημασία της ψυχικής υγείας των … Continue reading Η φιλοσοφία της επιστήμης στα χρόνια της πανδημίας

Τα μυστήρια των Νεάντερταλ

Οι πτυχές της ζωής των Νεάντερταλ, των εξελικτικά πιο στενών συγγενών μας, παρουσιάζονται μέσα από ένα πολύ καλό ντοκυμαντέρ της Deutsche Welle (παραγωγής 2021). Άγγλοι και Γάλλοι παλαιοανθρωπολόγοι μελετούν τα δεδομένα νέων αρχαιολογικών μεθόδων που εξερευνούν την καθημερινότητα των Νεάντερταλ και προσπαθούν να ανακαλύψουν πόσο δομημένη σκέψη διέθεταν, τι είδους κοινωνίες είχαν και ποιες προσαρμοστικές … Continue reading Τα μυστήρια των Νεάντερταλ

Ο αντιδαρβινισμός που μας ταλαιπωρεί

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» ©ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΖΟΥΡΟΣ* Για δεκάδες χρόνια βιολόγοι και γιατροί αγωνίζονται για περισσότερο μερίδιο επιστημών της ζωής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση – εις μάτην.  Μήπως η αναποτελεσματικότητα των μέτρων κατά του κορωνοϊού, η άρνηση του εμβολιασμού, οι θεωρίες συνωμοσίας και η αμφίσημη στάση κάποιων εκκλησιαστικών παραγόντων έχουν να κάνουν, σε κάποιο βαθμό, … Continue reading Ο αντιδαρβινισμός που μας ταλαιπωρεί