Χιμπατζήδες και Άνθρωποι: οι ρίζες της ηθικής μας

Ένα καταπληκτικό ντοκιμαντέρ παραγωγής 2021 των Arte TV και Deutsche Welle μας μεταφέρει, με τη βοήθεια των διάσημων πρωτευοντολόγων Jane Goodall, Frans de Waal και Volker Sommer, σε μια από τις τελευταίες μεγάλες ερημιές της δυτικής Αφρικής, τις ορεινές ζούγκλες της Νιγηρίας, από όπου παρουσιάζει πλάνα χιμπατζήδων στην άγρια ​​φύση. Τι μπορούμε να μάθουμε για τους εαυτούς μας παρατηρώντας τις συμπεριφορές και τα συναισθήματα τους;

Oι χιμπατζήδες, οι στενότεροι συγγενείς μας στο ζωικό βασίλειο, εκτός από το να κάνουν πόλεμο μεταξύ τους ή να συμφιλιώνονται μετά από καυγάδες, δείχνουν συμπόνοια, παρηγορώντας συχνά ο ένας τον άλλον, συμμετέχουν σε συνεργατικές συμπεριφορές και εκτιμούν τη δικαιοσύνη και την αμοιβαιότητα, σχεδόν όπως κι εμείς. Οι κοινότητες τους φαίνεται, επίσης, ότι έχουν έθιμα και παραδόσεις, που διαφέρουν “από φυλή σε φυλή”. Ποια είναι η σημασία λ.χ. των μυστηριωδών πέτρινων σωρών που αφήνουν οι χιμπατζήδες κοντά σε δέντρα ή σε κοιλότητες κορμών; Μήπως είναι μια μορφή τελετουργικού; Και πώς εξηγείται το φαινόμενο της ξενοφοβίας που εκδηλώνεται μεταξύ των ομάδων τους;

Μέσα από τέτοιου είδους παρατηρήσεις και απορίες προκύπτει αβίαστα το ερώτημα: έννοιες όπως η ηθική και ο πολιτισμός είναι αποκλειστικά ανθρώπινα επιτεύγματα; Το ντοκυμαντέρ (δυστυχώς μόνο στα αγγλικά, με υπότιτλους) διαρκεί περίπου 43 λεπτά, με την πιο χαρακτηριστική -και συνάμα φορτισμένη- σκηνή του να εμφανίζεται στα πρώτα 1-2 λεπτά!…

©Anja Krug-Metzinger Film Produktion GmbH for Deutsche Welle & Arte Channel

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s